จิตรกรรมฝาผนังล้านนา: การค้นพบใหม่ที่วัดอุโมงค์

June 13, 2010 Filed under: บทความพิเศษ — miracle 0

วัดอุโมงค์
ภาพที่ 1: วัดอุโมงค์ แลเห็นเจดีย์ในด้านบนและอุโมงค์ในด้านหน้าจากมุมองด้านทิศตะวันออก โดยทางเข้าอุโมงค์ทั้ง 2 ที่ปรากฏในภาพก็คืออุโมงค์ที่ 4 และ 5 ตามแผนผังในภาพที่ 2

“…จิตรกรรมฝาผนังเก่าแก่ที่สุดในศิลปะล้านนาคือจิตรกรรมที่วัดอุโมงค์…”

เจดีย์และอุโมงค์ที่ปรากฏจิตรกรรมฝาผนังนั้นตั้งอยู่บนเนินเขาเชิงดอยสุเทพ จ. เชียงใหม่  จิตรกรรมฝาผนังวัดอุโมงค์ในส่วนที่เหลือหลักฐานให้ชมในปัจจุบันอยู่บริเวณเพดานโค้งภายในอุโมงค์     ตัวอุโมงค์ตั้งอยู่บริเวณต่อเนื่องกับเจดีย์ทางทิศเหนือ โดยหันทางเข้าหลักไปยังทิศตะวันออกจำนวน 3 อุโมงค์ในด้านหน้า ซึ่งอุโมงค์กลาง (อุโมงค์ที่ 4) มีขนาดใหญ่ที่สุด
อย่างไรก็ตามในปัจจุบันปรากฏจิตรกรรมฝาผนังให้สังเกตเห็นได้ เพียง 3 อุโมงค์เท่านั้น คือ อุโมงค์ที่ 1, 2, และ 3

            ปัจจุบันแม้ว่าจิตรกรรมฝาผนังวัดอุโมงค์จะอยู่ในสภาพลบเลือนมาก แต่การคัดลอกจิตรกรรมเหล่านั้น  ทั้งโดยการคัดลอกลายเส้น และการคัดลอกเป็นภาพสี โดยเทคนิคการเขียนด้วยมือและการใช้คอมพิวเตอร์เข้าช่วยในการทำงานคัดลอกจิตรรรม   ทำให้เห็นภาพจิตรกรรมฝาผนังอันเก่าแก่ของศิลปะล้านนาที่มีอายุกว่า 500 ปีได้ชัดเจนอีกครั้งหนึ่ง

ภาพที่ 2: เจดีย์และอุโมงค์ที่ปรากฏจิตรกรรมฝาผนัง จิตรกรรมในส่วนที่เหลือหลักฐานให้ชมในปัจจุบันอยู่บริเวณเพดานโค้งภายในอุโมงค์ ที่ตั้งอยู่บริเวณต่อเนื่องกับเจดีย์ทางทิศเหนือ (ภาพที่ 2.1-2.3 ดูภาพขยายข้างล่าง)

จิตรกรรมทั้ง 3 อุโมงค์มีรายละเอียดของลวดลายที่แตกต่างกันไป  จิตรกรรมฝาผนังในอุโมงค์ที่ 1 พบว่าเขียนภาพเถาลายดอกโบตั๋นสลับกับภาพนกหลากหลาย  จิตรกรรมฝาผนังในอุโมงค์ที่ 2 เขียนภาพลายบัวสลับกับลายเมฆ    จิตรกรรมฝาผนังในอุโมงค์ที่ 3  เขียนลายบัวสลับกับลายประจำยาม  แม้ว่าจิตรกรรมทั้ง 3  อุโมงค์จะมีรายละเอียดของลวดลายต่างกันไปแต่ว่าทั้งหมดก็มีรูปแบบการจัดองค์ประกอบหรือหลักในการออกแบบบนพื้นฐานเดียวกันคือการออกแบบลวดลายเรียงซ้ำสลับกันไปแบบลายผ้าทั้ง 3  อุโมงค์

นอกจากนั้นแล้วเทคนิคในงานจิตรกรรมนั้นก็เป็นจิตรกรรมที่เขียนด้วยสีฝุ่น ระบายสี และตัดเส้นตามอย่างจิตรกรรมไทย  รวมทั้งจิตรกรรมได้ใช้สีแดงสดหรือสีแดงชาดเป็นสีหลัก โดยใช้สีเขียว เขียวสด ดำ ขาวเป็นส่วนประกอบ 

    ตั้งข้อสังเกตได้ว่าแต่เดิมนั้นคงมีภาพจิตรกรรมฝาผนังประดับตกแต่งอยู่ในทุกอุโมงค์ เพียงแต่ว่าปัจจุบันได้ชำรุดหมดเหลือหลักฐานเพียง 3 อุโมงค์เท่านั้น



Leave a Reply



umong painting
สงวนสิทธิ์ข้อมูลภายในเว็บไซต์โดย โครงการย้อนรอยอดีตจิตรกรรมวัดอุโมงค์
ตู้ ปณ. 57 ปณ.มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ จ.เชียงใหม่ 50202
โทรศัพท์ 66 9682 6573, 66 1530 7211
e -mail: miracle@umongpainting.com website: http://www.umongpainting.com